Het 4Q model – Het EQ

Wat houdt het EQ in?

Het EQ gaat over emotionele intelligentie en betreft je gevoelens, relaties en emoties. Wanneer deze intelligentie ‘aan’ staat, kun je in de eerste plaats op een gezonde manier in verbinding zijn met jezelf. En vanuit daar met de wereld om je heen. Het is de bron van liefde, compassie, vergeving en acceptatie.

Eigenlijk vertegenwoordigt het EQ onze gevoelens in relatie tot alle dingen. Hoe we situaties en externe invloeden interpreteren en hoe we hierop reageren. Het EQ houdt van persoonlijk contact, aanraking, liefde en verbinding. Het EQ helpt je te begrijpen dat er altijd verschillende kanten aan een situatie zijn en dat ieder mens een eigen verhaal en interpretatie heeft. Deze vorm van intelligentie stelt je in staat om je intuïtie te leren vertrouwen en volgen en zinvolle relaties aan te gaan.

Wat levert het EQ op en waar kan je op letten? 

Je EQ ontwikkelen begint zoals gezegd bij jezelf: zelfbewustzijn ontwikkelen en jouw eigen emoties en gevoelens leren (h)erkennen op het moment dat deze een rol spelen. Mensen met een grotere sensitiviteit op hun eigen gevoelens zijn meer in balans en in regie over hun eigen leven, in plaats van geleefd te worden. 

Emoties zijn altijd aanwezig en hebben invloed op jouw gedrag, effectiviteit en welzijn. Het ontkennen of wegdrukken van je emoties is geen goed plan. Toch is dit vaak de neiging, omdat maar weinigen van ons hebben geleerd om met emoties om te gaan. Een metafoor die helpt dit te begrijpen is die van een bal die je onder water probeert te houden. De bal, die van nature omhoog wil bewegen, onderwater houden kost heel veel kracht en energie. En als je even niet oplet, schiet de bal ongecontroleerd en krachtig omhoog. Zo werkt het ook met emoties die je onderdrukt. Allereerst kost dit ontzettend veel energie. En wanneer deze emoties dan toch eindelijk een uitweg vinden (want die zoeken ze, van nature, altijd), gebeurt dit met een ongecontroleerde hevigheid die niet effectief is.

Een interessante ontdekking is de ‘90 second rule’, gedefinieerd door de Amerikaanse hersenonderzoekster Jill Bolte Taylor. Taylor legt uit dat wanneer wij een emotie ervaren het minder dan 90 seconden kost voor een emotie getriggerd raakt, op chemische wijze door de bloedstroom loopt en het lichaam de emotie uitstoot. Mits je jezelf volledig opent voor de emotie en er met je volle bewustzijn bij bent, is er na die 90 seconden niets meer in het lichaam terug te vinden van het feit dat die emotie is gevoeld. Alles wat na die 90 seconden nog van die emotie wordt gevoeld komt omdat je keer op keer die emotie wilt wegduwen, verklaren of onder controle wilt krijgen. Het verzet tegen de emotie creëert keer op keer dezelfde chemische reactie in het lichaam en kan eindeloos doorgaan.

Zonde, want emoties zijn eigenlijk gewoon richtingaanwijzers die ons komen informeren. Blijdschap vertelt je dat je op de goede weg bent. Boosheid vertelt je dat je over je eigen grenzen bent gegaan of hebt laten gaan. Verdriet gaat over loslaten. Angst gaat over ‘wegwezen!’(1) Het leren luisteren en (h)erkennen van je emoties is dus erg nuttig en scheelt veel energie.

Het belang van verbinding en het ontwikkelen van je EQ wordt steeds meer erkend in de reguliere wetenschap. Vanuit een breder perspectief bezien zijn mensen groepsdieren en hebben mensen liefde en verbinding nodig om te overleven. Dat is eigenlijk ook niet zo gek. Als je goed naar de Piramide van Maslov kijkt zie je dat een groot deel van onze basisbehoeften gerelateerd zijn aan het EQ: behoefte aan contact, erkenning en waardering, veiligheid en zekerheid. Brené Brown is er vrij helder over:

“Connection is why we’re here; it is what gives purpose and meaning to our lives.”

Wanneer is het EQ in balans en wanneer juist niet?

Iemand met een evenwichtig EQ is in verbinding met zichzelf en heeft een sterk intern kompas ontwikkeld. Zo ben je in staat je eigen leven proactief richting te geven, je intuïtie te volgen en daarin rust en vertrouwen te ervaren. Je weet wie je bent, wat er toe doet voor jou en je neemt je eigen gevoelens serieus zonder er in meegesleept te raken. Wanneer je een sterk ontwikkeld EQ hebt ben je in staat je eigen emoties te (h)erkennen en indien nodig onder woorden te brengen, zonder drama.

———————————————————————————————————————————————————

(1) Er bestaat een verschil tussen (1) biologische angst die optreedt in een situatie die daadwerkelijk levensbedreigend is en die je zeer serieus mag nemen (denk aan achtervolgd worden door een leeuw of een gewapend iemand) en (2) psychologische angst die gebaseerd is op ervaringen uit het verleden en meestal beperkend en irreëel is, het is geen goed idee om deze als raadgever te laten regeren in je leven (denk aan spreken in het openbaar, muizen, afwijzing)