Het 4Q model – Het IQ

Wat houdt het IQ in?

Als we het hebben over IQ hebben we het vaak over cognitieve, intellectuele of rationele intelligentie. Het IQ betreft onze gedachten, overtuigingen, oordelen en aannames. Het is ons referentiekader: dat wat wij denken dat waar is. Wanneer deze je deze intelligentie benut heb je snel en helder overzicht, kun je dit beknopt overbrengen en ben je in staat om doelgericht te handelen. Eigenlijk gaat het IQ over alles dat intellectueel is, zoals analytisch denken, hoe we informatie verwerken, verbanden leggen en begrijpen. Het IQ houdt van focus, structuur, controle, verklaren, weten en duidelijkheid. In onze maatschappij en onderwijssysteem krijgt het IQ veel aandacht en erkenning. We leren op school rekenen, taal, doen veel kennis op.

Wat levert het IQ op en waar kan je op letten? 

Het IQ is een belangrijke vorm van intelligentie omdat het je in staat stelt om kennis te verwerven, snel te oordelen en beslissen en problemen te analyseren en op te lossen. Ons IQ helpt ons betekenis te geven en filtert informatie om het overzicht te houden. Zo kunnen we doelgericht handelen. Dankzij het IQ herken je situaties snel en kun je deze relateren aan eerdere ervaringen uit het verleden. Zo hoeven we niet bij iedere handeling ‘het wiel opnieuw uit te vinden’.

Tegelijkertijd wordt er een groot deel van de informatie uitgefilterd en ontwikkelen we een aantal ‘standaard reacties’. Door deze aangeleerde patronen, conditioneringen, verliezen we keuzemogelijkheid binnen ons gedragsrepertoire. Dit kan zorgen voor tunnelvisie, cirkelredeneringen en verlies van creativiteit. Einstein heeft het mooi verwoord: “We cannot solve our problems with the same thinking we used when we created them.”

Dit kan worden uitgelegd op basis van de werking van onze hersenverbindingen. Als baby worden we geboren met talloze hersenverbindingen. Gedurende je leven gebruik je sommige hersenverbindingen heel frequent en andere minder. Een simpel voorbeeld is dat van een paperclip. Geef een kind een paperclip en hij kan er uitgebreid mee spelen, maakt er verschillende vormen van en bedenkt er talloze toepassingen voor. Een kerstbalhaakje. Een slot openmaker. Een oorbel. Eenmaal volwassen hebben we zo vaak gezien dat een paperclip gebruikt wordt voor het bijeenhouden van papier, dat we haast niks anders kunnen bedenken dan die toepassing. Hersenverbindingen die je vaak gebruikt worden steeds sterker. Wanneer je bepaalde verbindingen maar weinig genoeg gebruikt, verdwijnen deze langzaam maar zeker. Het aantal toepassingen dat wij kunnen bedenken voor een paperclip neemt dus af naarmate we ouder worden. Hiermee neemt ook onze creativiteit af. Dit simpele voorbeeld illustreert wat in het groot gebeurt met ons referentiekader. We nemen bepaalde dingen en routes aan voor ‘waar’ en hebben daardoor geen oog meer voor andere mogelijkheden.

Wanneer is het IQ in balans en wanneer juist niet?

Iemand met een evenwichtig IQ is proactief, heeft een sterk probleemoplossend vermogen, is helder en beknopt in communicatie en in staat om doelgericht te handelen. Er is bij zo iemand weinig ruis en gedoe. Iemand met een IQ in balans heeft een duidelijke richting en is in staat daarnaar te handelen zonder poespas.

Wanneer je IQ onderontwikkeld is kun je dit herkennen aan vergeetachtigheid, verwarring, lethargie, gebrek aan doelgerichtheid, gebrek aan motivatie en eeuwig twijfelen. Het hebben van ideeën en die dan weer vergeten. Het fenomeen ‘bore-out’ hoort hier ook bij.

Wanneer je IQ over-ontwikkeld is neig je er naar om zaken te overdenken, te blijven piekeren en heb je moeite met dingen loslaten. Je bent dan overdreven gedreven en je gunt jezelf geen rust. Een ander kenmerk kan zijn dat het lastig voor je is om empathie te tonen, vooral op het gebied van werk en succes. Op een minder extreme manier ben je vaak in overdrive en doe je teveel. Dit kan zich fysiek manifesteren door hoofdpijn, een gespannen nek en gespannen kaken.

Hoe kan je aandacht geven aan je IQ?

Om je IQ meer in balans te brengen kan je verschillende dingen doen.

Bij een onderontwikkeld IQ kan het helpen om je IQ te prikkelen door kennis te vergaren door te lezen, documentaires te kijken en bijvoorbeeld hersenkrakers op te lossen. Ook kan het helpen om in gesprek te gaan met analytisch sterke rationele mensen en van hen te leren. Ook zaken structureren, opruimen en overzicht creëren kan helpen. Je IQ wordt blij van schema’s, structuur en lijstjes.

Bij een overmatig ontwikkeld IQ gaat het juist over ‘uit je hoofd komen’. Dan kan je dingen doen als wandelen en in de natuur zijn, matig intensieve cardio en yoga (specifiek Kundalini Yoga). Met meditatie kun je leren je gedachten te observeren zodat je er wat meer los van komt. Ook kan het inspirerend zijn om in gesprek te gaan met mensen die emotioneel intelligent zijn. In het algemeen helpt het om meer aandacht en tijd besteden aan je de overige quotiënten – FQ, EQ en SQ. Wanneer je nieuwsgierig bent welke activiteiten daarbij horen, lees dan de blogs over de andere Q’s!

Meer weten over het IQ?

  • Boek: “Het slimme onbewuste” van Ap Dijksterhuis
  • Boek: “Uw brein als medicijn” van David Servan-Schreiber
  • Podcast: Freakonomics (om je IQ lekker te prikkelen!)
  • Spotify: Mindfulness Meditaties van Wibo Koole

Bronvermelding

  • Young Colfield Knowledge Base
  • “The Four Bodies” – Jill Willard
  • Stadsverlichting – Tijn Touber

Vraag jij je ook wel eens af hoe je binnen je organisatie werkelijk aandacht kunt besteden aan de mens achter de collega door middel van het 4Q model? Of wil je gewoon meer weten van het IQ omdat deze blog smaakt naar meer? Neem dan contact op met els.hoebee@youngcolfield.nl